Türk ve İslam Kültürünün Dünya Uygarlığına Katkıları

Türk ve İslam Kültürünün Dünya Uygarlığına Katkıları

Temmuz 16, 2021 0 Yazar: dilimiz

Türk ve İslam kültürünün dünya uygarlığına katkıları çok geniş bir konudur. Bu konuda öne çıkan bilim insanlarından bazıları İbn-i Sina, el-Cezerî ve Mimar Sinan‘dır.

Tıp biliminin kurucusu İbn-i Sina, ağırlıkla tıp ve felsefe alanında olmak üzere 200 civarında kitap yazmıştır. Batılılarca Orta Çağ modern biliminin kurucusu ve hekimlerin önderi olarak bilinmektedir. Tıp alanında yedi asır boyunca temel kaynak eser olarak kullanılan “el-Kanun fi’t-Tıb” (Tıbbın Kanunu) adlı kitabı ile ünlenmiştir. Bu kitap Avrupa üniversitelerinde 17. yüzyılın ortalarına kadar tıp biliminde temel eser olarak okutulmuştur. Değişik konularda 450 makale yazan İbn-i Sina’nın 240 makalesi günümüze ulaşmıştır. Bu makalelerin 40’ı tıp, 150’si felsefe üzerinedir.

Modern bilimin kurucularından olan büyük mucit el-Cezerî, dünya bilim tarihi açısından bugünkü sibernetik ve robot biliminde çalışmalar yapan ilk bilimci olarak kabul edilir. Tasarladığı ve yaptığı otomatik makineler günümüz mekanik ve sibernetik bilimlerinin temel taşlarını oluşturmaktadır. el-Cezerî’nin en önemli eserleri arasında mekanik saatler gelmektedir. Bu saatleri oluştururken hidromekanik etkilerle denge kurma yöntemini kullanarak günümüzde bile görenleri hayran bırakan karmaşık sistemler oluşturmayı başarmıştır.

Osmanlı mimarisi, Büyük Üstad Mimar Sinan’la birlikte arayış aşamasından klasik dönemine geçmiştir. Mimar Sinan hem Doğu medeniyetiyle hem de Batı medeniyetiyle ilişki içinde olan bir mimari üslup ortaya koymuştur. Onun mimari eserleri kendinden sonraki sanatçıların eserlerini de etkilemiştir.

İbn-i Sina, el-Cezerî, Mimar Sinan
İbn-i Sina, el-Cezerî, Mimar Sinan

Beytül Hikme (Hikmetler Evi), 9. yüzyılda, Bağdat’ta kurulan kütüphane ve çeviri merkezinden oluşan bir bilim merkezidir. Bu bilim merkezinde özellikle Yunanca, Hintçe, Farsça ve Latince eserlerin çevirileri yapılmıştır. Çevirisi yapılan yazarlar arasında Pisagor, Platon, Aristoteles, Hipokrat, Öklid, Galen, Sokrates gibi ünlü düşünürler ve bilim insanları vardır. Beytül Hikme’de sadece eserlerin çevirileri yapılmamış aynı zamanda, eserlerin ve eser sahiplerinin düşünceleri de derinlemesine incelenmiştir.

Beytül Hikme (Hikmetler Evi) 9. yüzyılda kurulmuştur (temsilî).
Beytül Hikme (Hikmetler Evi) 9. yüzyılda kurulmuştur (temsilî).

Kültürel tutumlar ve kültürler arası etkileşim

Her toplumun o toplumu diğerlerinden ayıran bir millî kültürü vardır. Bununla beraber toplumların kendi içinde farklı kültürel özelliklere sahip gruplardan oluştuğu unutulmamalıdır. Öte yandan dünyadaki ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde farklı ülkelerden ve dolayısıyla kültürlerden bireylerin etkileşiminin günümüzde arttığı dikkate alınmalıdır.

Farklı kültürlere ait bireylerin ve grupların etkileşiminin sağlıklı ve barışçıl bir dille sağlanması gerekir. Kültürler arası etkileşim sayesinde bireyler ve gruplar farklı kültürlere karşı saygı ve müsamaha geliştirirler.