Şeker Hastalığı (Diabetes mellitus)

Şeker Hastalığı (Diabetes mellitus)

Kasım 12, 2019 0 Yazar: dilimiz

Kandaki glikozun normal seviyesi 80-90 mg/100 mL’dir. Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen Diabetes mellitus, insülin hormonunun eksik olması veya hiç olmaması durumunda kan şekerinin normalin üzerinde bulunması durumudur.

Diabetes, Yunanca aşırı idrar; mellitus ise şeker ya da bal anlamına gelmektedir.

Şeker hastalığının erken belirtileri

  1. Çok sık idrara çıkma: Kanda aşırı glikozdan dolayı böbreklerden geri emilemez ve idrarla atılmaya başlanır. Buna bağlı olarak da glikozun atılması için idrar miktarı artmaktadır.
  2. Çok su içme: İlk belirtiye bağlı olarak kaybedilen sudan dolayı vücudun su ihtiyacının artması sonucu oluşur.
  3. Çok acıkma: eksikliğinden dolayı her ne kadar kandaki glikoz oranı fazla dolsa glikoz hücrelere geçemediğinden enerji gereksinimi artar, vücuttaki protein ve yağ depoları kullanılmaya başlanır.

İki tip şeker hastalığı vardır:

Tip I Şeker Hastalığı

İnsülin hormonunun hiç olmamasından kaynaklanır. Genellikle genç yaşlarda ortaya çıkar. Kişinin kendi bağışıklık sisteminin pankreastaki langerhans adacıklarında bulunan insülin üreten beta hücrelerini tahrip etmesinden kaynaklanır.

İnsülin salgılanamayınca glikozun hücre içine girmesini sağlayan reseptörler uyarılamaz ve şeker hastalığı ortaya çıkar. Kişiye dışarıdan insülin hormonu enjekte edilmesi gerekir. Glikoz hücrelere yeterli miktarda girmediği için hücrelerde yağ asitleri enerji eldesinde çok daha fazla kullanılır.

Bunun sonucunda keton cisimcikleri ve asetoasetat adı verilen atık maddeler çok miktarda oluşmaya başlar ve kana verilir. Kanda yükselen asitli bileşikler kanın pH’ını düşürmeye başlar ve homeostaziyi bozar.

Ayrıca kanda lipidli bileşikler ve kolesterolün yükselmesi, damarların daralmasına, yüksek tansiyona ve kalp problemlerine neden olur. Şeker hastalarında gözlerde katarakt oluşumu, böbrek rahatsızlıkları, yeterli oksijeni dolaşım sisteminden alamaması sonucunda ayak parmaklarında kangren oluşumu sıklıkla görülür. Ayrıca glikoz eksikliğinden protein yıkımı da artacağından bağışıklık problemleri de ortaya çıkar.

Tip I şeker hastalığında insülin salgılanmaz, hücrelerde insülin reseptörü olmasına rağmen glikoz hücre içine alınamaz.

Tip II Şeker Hastalığı

Şeker hastalarının büyük bir çoğunluğu bu gruptadır. Kilolu, 40 yaş üstü ve özellikle ailesinde şeker hastalığı olan kişilerde görülme olasılığı yüksektir.

Tip II şeker hastalığı, yeterli miktarda salgılanamayan insülin hormonundan veya hedef hücrelerdeki reseptörlerin insüline karşı tepkilerinin eksikliğinden kaynaklanır. Diyet ve egzersiz ile tip II şeker hastaları kandaki şeker seviyelerini kontrol edebilirler.

Tip II şeker hastalığında hedef hücrelerdeki reseptörler insüline karşı gerekli tepkiyi gösteremezler.