Güneş’in Görünür Hareketi

Güneş’in Görünür Hareketi

Güneş Hareket Ediyor mu?

“Kepler Yasaları” konu başlığında Güneş sistemindeki gezegenlerin yörünge hareketlerini açıklayan yasaları öğrenmiştiniz. Dünya’nın Güneş’in etrafında elips şeklinde bir yörüngede dolandığını biliyorsunuz.

Elipsin odak noktalarından birinde Güneş bulunur. Güneş bulunduğu odak noktasında hareketsiz midir?

Aşağılardaki güneşin doğuşu ve batışını gösteren görsellere bakarak güneşin doğduğunu, yavaş yavaş alçalarak akşam saatlerine doğru battığını söyleyebilirsiniz.

Bu hareketin Güneş’in günlük görünür hareketi olduğunu ve bu hareketin, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi sonucu gerçekleştiğini biliyorsunuz. Dünya, Güneş etrafındaki yörüngesinde bir tam dolanımını gerçekleştirdi­ğinde ne olur?

Güneş’in Görünür Hareketi 1

Güneşin doğuşu

Aşağıdaki şekilde Dünya’nın Güneş’in çevresinde izlediği yörünge gösterilmiştir. Bu yörünge üze­rinde, Dünya üzerindeki bir gözlemcinin Güneş’i gözlemlediği doğrultular şekildeki gibi çizildiğinde Güneş’in bir yıl boyunca izlediği yörünge yani tutulum çemberi elde edilir.

Güneş’in Görünür Hareketi 2

Güneşin batışı

Güneş’in tutulum çemberi üze­rindeki bir tam dolanımı tamamlandığında 360˚lik açı taranmış olur. Dünya’nın Güneş etrafındaki dola­nımı 365,2564 günde tamamlandığına göre Güneş’in tutulum çemberi boyunca gerçekleştirdiği bir tam dolanım da aynı sürede tamamlanır.

Güneş’in Görünür Hareketi 3

Dünyanın güneşin etrafındaki yörüngesi

Buna göre;

Güneş’in Görünür Hareketi 4

Güneşin tutulum çemberi boyunca hareketi

Hesapladığımız bu değerleri incelediğimizde Güneş’in tutulum çemberi boyunca uzak gök cisimle­rine göre her gün 4 doğuya doğru kaydığını söyleyebiliriz. Bu hareketin sonucu olarak gök küresinde yıldızlar her gün 1˚ batıya doğru kayar. Yıldızların bu kayma hareketi gözlemlenme sürelerini de değiş­tirecektir. Bu durumu bir örnekle inceleyelim:

Bir gözlemci, Güneş’in, gözlem yaptığı yıldızın doğuşundan 5 saat 20 dk. sonra doğduğunu gözlem-liyor. Bu yıldızın 4.günün sonunda Güneş’ten ne kadar sonra doğacağını hesaplayınız. Güneş’in hareketindeki kayma 1 gün için 4 olduğuna göre 4.günün sonunda; 4 x 4 = 16 lık kayma meydana gelecektir. Buna göre gözlemci: 5 saat 20 dk. + 16 dk. = 5 saat 36 dk. sonra Güneş’in doğuşunu gözlemleyecektir.

Güneş’in tutulum çemberi üzerindeki hareketi sonucu, gök küresinin görünümü de değişime uğrar. Güneş’in bir yıllık hareketi incelendiğinde tutulum çemberinin 13 takımyıldıza karşılık geldiği görülür. Burç takımyıldızları adı verilen bu takımyıldızları aşağıda gösterilmiştir. Şekli inceleyelim.

Güneş’in Görünür Hareketi 5

Burç takım yıldızları

Oy
Konuyu Değerlendir