Basın
22 Mart 2001- Hürriyet Gazetesi

Türk Dil Kurumu internet dilini Türkçeleştirecek

Arı, duru, doğru Türkçeyi savunuyorum. Okurlarımın çoğu bu düşüncede. Gelin görün ki son yıllarda çok kullanılan dil kirlenmesi sözünden artık bıktım.

Kirlenme ile dili bir araya getirmek istemiyorum. Öyle olsa da.

TDK (Türk Dil Kurumu) ile Microsoft'un işbirliğinde oluşturulan komisyon, 1062 bilgisayar terimine Türkçe karşılık bulmuş, bulacakmış.

Anadolu Ajansı'nın haberini okuyunca, biraz gülümsedim, bir dil uzmanı için en kolay işin, kelime üretmek ve önermek olduğunu bildiğimden.

Uzmanları, dil bilimcilerini küçümsediğimi sanmayın. Ancak bu tür sözlüklerdeki terimlerin bir türlü uygulamaya geçemediğini anımsadım.

Daha önceki Türk Dil Kurumu da değişik alanlarda terimler sözlüğü yayınlamıştı. Bu sözlüklerdeki kelimelerin kaçı yaşıyor, kullanılıyor bir araştırma yapılmasını öneririm. Bugünkü komisyon üyeleri sonuçlardan yararlanabilirler.

Bilgisayar terimlerinin Türkçeyi kirletmesini önlemek amacıyla, harekete geçmişler.

TDK Başkanı Hamza Zülfikar, bilgisayar terimlerinin tamamının Türkçeleştirilmesinin mümkün olmadığını açıklıyor.

Uluslararası bazı terimlerin Türkçeleştirilmesinin uygulamada bir anlam taşımadığını, geçmiş deneyimlerimize dayanarak iddia edebiliriz.

Bilgisayar dilinin, terimlerinin Türkçe olmasını isterim. Ancak, dilde her ulusal çaba, uluslararası sözlüğü geçerlikten kaldırma gücüne sahip değildir.

* * * * *
TERİMLERE Türkçe karşılık bulunmasına karşı değilim ama kullanılacağına inanmıyorum.

Bazı alanlarda, mesleklerde ortak bir dil oluşmuştur, baştan bu dil oluşurken gösterilmesi gereken Türkçe kaygısı, dil özeni gösterilmemiştir.

Uzmanlıkta ulusal dil kaygısının da abartılmaması kanısındayım.

Çok sevgili bir röntgenci (ışınbilimci) arkadaşımız vardı, raporlarını arı Türkçeyle yazardı, raporu götürdüğüm doktor arkadaşların anlayabilmeleri için onu çevirmek zorunda kalırdım.

Çünkü ortak dilde o kelimeler, kavramlar yoktu.

Üretilen bazı Türkçe karşılıkları bilgisayarcıların ilgisine sunalım:

Accumulator: Birikeç; aging interval multiplier: Eskime aralığı çoklayıcısı; auto-select: Özdevimli seçme; chip: Yonga; component wizard: Birleşen sihirbazı.

Bilgisayarcıların düşüncesini öğrenmek amacıyla yazdım.

* * * * *

SÖZLÜK, 2003 yılında tamamlanacakmış. Komisyona başvurun da mesleğinizin dilinde sürprizlerle karşılaşmayın.

Doğan Hızlan

• Basında Dilimiz Web Sitesi